• Bebekler katı gıdalara ne zaman başlamalıdır?

• Katı gıdaya başlamak için tavsiye edilen dönem 6. aydır.
• 6 aydan küçük bebekler, küçük midelerine uygun, besleyicilik açısından yoğun ve kolay sindirilebilir besine ihtiyaç duyarlar. Bu anlamda katı gıdalar anne sütü ya da mamayı ikame edemez.
• 6 aydan küçük bebeklerin sindirim sistemi, katı gıdaların besin değerinden tamamen faydalanacak kadar gelişmemiştir.
• Katı gıdaya erken başlayan bebeğin süte karşı iştahı azalabilir ve az beslenmeye başlayabilir.
• Katı gıdaya erken başlayan bebeklerin bağışıklık sistemi yeterince gelişmediği için enfeksiyon kapma ya da alerji geliştirme riski daha yüksektir.
• 6 aydan önce katı gıdaya başlayan bebeklerin ileri yaşlarda yüksek tansiyon gibi kronik hastalıklara yakalanma ihtimali daha yüksektir.

 

• Bebeklerin katı gıdaya hazır olduğu anlamında yanlış anlaşılan sinyaller nelerdir?

• Geceleri uyanma: Katı gıdanın gece uyanma sorununu çözdüğüne dair kanıt yoktur. Bebeğinizin yeterince beslenmediğini düşünüyorsanız, gündüz daha fazla anne sütü ya da mama verebilirsiniz.
• Kilo alımının yavaşlaması: Emzirilen bebeklerin 4. ayda kilo alımının yavaşlaması normaldir.
• Yemek yiyen anne babayı izleme: Bebekler 4. aydan itibaren anne babalarının giyinmek, diş fırçalamak ve yemek yemek gibi aktivitelerini dikkatle izler, çünkü merak eder.
• Ağız şapırdatma sesleri: Ağzını kullanmayı öğrenen bebek, ses çıkarmaktan zevk alır. Ancak bu durum katı gıdaya hazır olduğu anlamına gelmez.
• Sütü emdikten hemen sonra uyumama: 4. ayda bebeklerin uyku ihtiyacı azalır, daha küçük bebeklere göre daha tetikte ve dikkatlidirler.
• Zayıf bebekler: 6 aydan küçük zayıf bebeklerin normal kiloya gelmelerini katı gıda değil, daha fazla anne sütü ya da mama sağlar.
• Kilolu bebekler: Bebekler genetik yatkınlık ya da aşırı beslenme sebebiyle fazla kilo alır, ancak sindirim sistemleri diğer bebeklerle aynı ölçüde gelişmiştir. Dolayısıyla kilolu bebekler katı gıdaya daha erken ihtiyaç duymaz.

 

• Bebeğin katı gıdayla hazır olduğunu gösteren gerçek sinyaller nelerdir?

• Bağışıklık ve sindirim sisteminin gelişmesi.
• Ağzının büyümesi ve gelişmesi.
• Desteksiz ya da az destekle oturabilmesi.
• Bir şeyi eline almak için uzanması.
• Oyuncaklarını kemirmesi ve çiğneme hareketi yapabilmesi.

 

• Bebeğimi katı gıdaya alıştırmak için emzirme süresini/mama miktarını azaltmalı mıyım?

• 6-9 ay arasında katı gıda miktarı artırılırken, sıvı beslenme miktarı sabit kalır.
• 9 ay civarında sıvı beslenme azaltılırken katı gıda miktarı artırılır.
• Bebeğe imkan verildiğinde bu dengeyi kendisi kuracaktır.

 

• İştah kontrolü nasıl öğrenilir?

• Anneler bebeğinin yeterince beslenmediği endişesini sıklıkla yaşar. Bebek hazırlanan yemeyi yemediğinde, annenin reddedilmişlik hissi yaşaması da muhtemeldir. Bu yüzden anneler, bebeği ihtiyacı olduğundan fazla beslemeye meyillidir.
• Fazla besleme, aşırı kilo hatta obeziteye, diğer taraftan da yemeyi reddetme refleksi veya fobi geliştirmeye yol açabilir.
• Fazla besleme, kaşıkla beslenen bebekler için söz konusu olabilir. Kendi kendine ve kendi hızında yiyen bebek, doyma hissini daha kolay fark eder ve yemeyi bırakır.

 

• Bebeğim için hangi yiyecekler zararlıdır?

• Kabuklu yemişler boğulma riski içerir, en az 3 yaşına kadar uzak durmalısınız.
• Kılçıklı balık, kıkırdaklı et, çekirdekli meyveler, içinde küçük sert parçalar olan kek vb. yiyecekler de boğulma riski yaratır, iyice ayıklandığından emin olmadan asla bebeğinize vermemelisiniz.
• Tuz bebekler için zararlıdır.
• Tuz sebebiyle kısıtlı (haftada 1-2 defa az miktarda) verilebilecek yiyecekler: sert peynirler (parmesan gibi), sosis, jambon, pastırma, pişmiş fasulye, mayalı yiyecekler, pizza. (Bu yiyeceklerdeki fazla tuzun atılması için bebeğinize fazladan su ya da anne sütü vermelisiniz).
• Tuz sebebiyle uzak durulması gereken yiyecekler: hazır yiyecekler, bazı kahvaltı gevrekleri, cips gibi tuzlu atıştırmalıklar, hazır makarna, hazır et ya da tavuk suyu, konserve ya da paket çorbalar, tütsülenmiş et ya da balık, salamura zeytin, soya sosu.
• Katkı maddeleri sebebiyle uzak durulması gereken yiyecekler: monosodyum glutamat, aspartam gibi yapay koruyucu ve tatlandırıcı içeren besinler.
• Paketlenmiş ürünün etiketinde ne kadar az malzeme varsa o kadar iyidir.
• Katı gıdaya 6 ayda başlayan bebekler için, yumurtanın beyazının verilmemesi tavsiyesi geçerliliğini yitirmiştir. Salmonella gibi mikroplardan arınması için yumurtayı iyi pişirmeniz gerekir.
• Botulizm tehlikesi nedeniyle bebeğiniz en az 1 yaşına gelinceye kadar bal vermemelisiniz.
• Ham kepek ve kepekli ürünler sindirim sistemine zarar verebilir, demir ve kalsiyum emilimini azaltabilir.

 

• Bebeğim için hangi içecekler zararlıdır?

• Bebeklerin anne sütü ve sudan başka içeceğe ihtiyacı yoktur.
• Kahve, çay ve kola, kafeinin uyarıcı etkisiyle bebeğinizi sinirlendirebilir. Çay demir emilimini azaltır.
• Şekerli ya da asitli içecekler ve konsantre meyve suları yüksek oranda şeker içerir ve çok asitli olabilir.
• Hayvan (inek, keçi vb) sütü 1 yaşın altındaki bebeklere verilmemelidir.

 

• Hangi besinler bebeğimde alerji yapabilir?

• Katı gıdaya 6 ayda başlamak alerji riskini azaltır.
• Yer fıstığı, kabuklu deniz ürünleri, buğday, çilek, turunçgiller, kivi, fındık, çekirdek, domates, balık, yumurta veya süt ürünlerine karşı ailede alerji hikayesi varsa, bu besinlere karşı dikkatli olmak gerekir.
• Bebeğiniz bazı besinlere geçici gıda hassasiyeti tepkisi verebilir, bu alerjiden farklıdır (ör: çilek yiyen bebeğin ağzının etrafında döküntü oluşması). Bu yüzden bebeğiniz ileride bu besinleri yiyebilir.

 

• Bebekler belli bir zamanda tek bir tatla başlamak zorunda değil mi?

• Katı gıdaya 6. ayda başlayan bebekler, sindirim problemleriyle daha az karşılaşacağından, belirli bir tatla başlamak zorunda değildir.
• Kendi kendine yemesine izin verilen bebekler başlangıçta zaten çok az yiyebilir ve az çeşit yemeği deneyebilir. Bunu da kısıtlamaya gerek yoktur.
• Bebeklere birkaç tercih sunulduğunda, bebeklerin alerjisi olduğu besinleri içgüdüsel olarak tercih etmediği görülmüştür.

 

• Bebeğimin kakası katı gıdadan nasıl etkilenir?

• Sadece anne sütü alan bebeğin kakası yumuşak, akışkan, sarı renkli ve hafif kokulu olur.
• Emzirmenin ilk ayında günde birkaç kere kaka yapan bebek, 4-6 haftadan sonra birkaç günde bir kaka yapabilir, bu kabızlık değildir.
• Mamayla beslenen bebeklerin kakası, anne sütüyle beslenenlere göre daha seyrek sıklıkta, fazla miktarda, koyu ve kokulu olabilir. Özellikle sıcak havalarda bebek kabız olabilir.
• Katı gıdaya başlayınca bebeğinizin kakasında yiyeceklerin “parça”sını görebilirsiniz. Bu durum, sindirememekten değil, çiğneyememekten kaynaklanır. En büyük değişiklik kokuda görülür.

 

• Bebeğim katı gıda ile kaç saat tok kalabilir?

• Bebeklerin midesi, kendilerini 4-5 saat tok tutacak katı gıdayı yiyebilecek kadar büyük değildir. Az az ve sık sık yemeleri gerekir.
• 18 ayın altındaki bebekler için çizelge takip etmenin gereği yoktur.
• Bebeklere sık sık besleyici ve sağlıklı atıştırmalıklar vermek, şeker ya da abur cubur alışkanlığının önüne geçer. Zaten küçük çocukların da günde en az 6 öğüne ihtiyaçları vardır.
• Dışarı çıkarken atıştırmalık olarak yanınıza elma, muz, pirinç keki vb. alabilirsiniz.
• Atıştırmalık da olsa, bebeğinizin TV önünde yemek yemesine izin vermeyin. Güvenli bir şekilde yemek yemek ve doyduğunu anlaması için bebeğinizin odaklanması gerekir.