• Beslenme yönetimi nedir?

• Dört ana unsurdan oluşur.
• Bebeğinizin davranışları: Yemek yemekle ilgili kabul edilebilir bulduğunuz davranışlar ile kabul edilemez bulduğunuz davranışları tespit edin.
• Sizin yaklaşımınız: Yemek yemenin sizin için önemini ve yemek servisinden/yemekten aldığınız zevki tespit edin.
• Rutin: Bebeğinize belirli saatte ve belirli yerde yemek yedirmek, ona kendisinin ve yemek yemenin önemli olduğunu hissettirecektir.
• Beslenme: Bebeğinizin iştahı ve yediği miktar kontrolünüzde değilse de, ne yediği sizin kontrolünüzdedir. Sağlıklı beslenme alışkanlığını bebeklikten edindirmelisiniz. Yemeği bir olay haline getirmeyin. Yemediği zamanlarda ısrarcı olmayın. Yediği zamanları da ödül (“Brokoli yersen kurabiye vereceğim”) ya da övgüyle (“Aferin sana ne güzel yedin”) karşılamayın. Bu tepkilerle çocuğunuz yemek yemenin kendi için aslında normal ve iyi bir davranış değil, ödüle koşullanması veya direnç gösterilmesi gereken bir durum olduğunu düşünebilir.

 

• Katı gıdaya ne zaman başlamalıyım?

• Bazı doktorlar 4. ayda katı gıdaya geçişin uygun olduğunu düşünse de, [bu kitaba göre] 6. ay daha uygundur.
• Çoğu bebeğin sindirim sisteminin gelişmesi ve dik oturabilmesi 6 ayı bulur.
• 6 aydan küçük bebeklerde alerjik reaksiyonlar daha yaygındır.
• Bebeğinizin tat alma duyusu 6 ay civarında uyanmaya başlar.
• Bebekler “tongue-thrust” (dilin yutkunurken damak yerine öne doğru itilmesi) refleksi sayesinde memeyi iyi kavrayarak emerler. Bu refleks 4-6 ay arasında ancak kaybolur ve bebek yemeyi diliyle dışarı itmeden yutabilir.
• Yine de bebeğinizin katı gıdaya başlamaya hazır olduğunu düşünüyorsanız 4. ayda başlamak sakıncalı değildir.

 

• Bebeğimin katı gıdaya hazır olduğunu nasıl anlarım?

• Bebeğiniz ortalama ağırlığın üzerindeyse (ör: 4 aylıkken 7-8 kg), her gün tam kapasite emmesine rağmen öğünleri sıklaşıyor ve daha fazlasına ihtiyacı olduğunu hissediyorsanız, katı gıdaya hazır olabilir.
• Gün içinde aldığı sıvı miktarını artırmanıza rağmen, bebeğiniz gece acıkarak uyanıyorsa, katı gıdaya hazır olabilir.
• Bebeğinizin yutkunurken diliyle itmesi (“tongue-thrust” refleksi) gıda alımını engeller.
• Yemek yerken bebeğiniz sizi dikkatle izliyor hatta taklit ediyorsa, katı gıda hazır olabilir.
• Bebeğinizin desteksiz oturabilmesi önemli bir aşamadır.
• Bebeğiniz nesnelere uzanıp ağzına atmaya çalışıyorsa, katı gıdaya hazır olabilir.
• 4 aylık olup da, 4 saatlik rutine geçemeyen ve 3 saatte bir emen bebeğin, 3 saatlik rutine devam etmesi yerine katı gıdaya geçmesi tavsiyedir. Ancak 4. ayda verilen katı gıda, anne sütü ya da mamanın ikamesi değil, sıvı beslenme düzenine ek olarak alınan bir destektir. Besinler mutlaka püre haline getirilmelidir.
• 6 aylık bir bebek artık hareketlenmeye başladığından, aldığı 1000 cc ya da daha fazla sıvı bile yeterli gelmeyecektir.

 

• Reflü olan bebeğim katı gıdaya erken mi başlamalı?

• Katı gıda midede daha kolay duracağı için, bazı doktorlar reflü olan bebeklerin katı gıdaya erken geçmesini önerir.
• Bebeğinizin bağırsakları yeterince gelişmediyse, reflü sorununu aşmaya çalışırken bebeğinizi kabız edebilirsiniz.

 

• Katı gıdaya geçerken nelere dikkat etmeliyim?

• Bebeğiniz katı gıda almayı reddederse, onu hiçbir şekilde zorlamadan sabırla denemeye devam edin.
• Aç olmasına rağmen katı gıda almıyorsa bebeğinizi geceleri beslemeyin.
• Bebeğiniz prematüre doğduysa, 6. ay katı gıdaya başlamak için erken olabilir. Başlamak için bebeğinizin gelişim yaşına göre 7,5-8. ay daha uygun olabilir.
• Bebeğinize mizacına uygun bir zaman tanıyın.
• Amacın bebeğinizin tat alma duyusunu geliştirmek olduğunu unutmayın. Her şeyi karıştırıp bulamaç halinde vermekten kaçının.
• Bebeğiniz sık sık öğürüp, boğazına bir şey takılmış gibi davranıyorsa; kaşığı ağzına fazla sokmamaya, kaşığı fazla doldurmamaya, aceleci davranmamaya ve yemeği onun yiyebileceği ölçüde püre haline getirmeye özen gösterin. Yoksa bebeğiniz yemek yemeyi kötü bir deneyim olarak kodlayabilir.
• Katı gıda programınızı istikrarla sürdürün ki bebeğiniz neyle karşılaşacağını bilsin ve kafası karışmasın.

 

• Katı gıdaya geçerken nasıl bir yol izlemeliyim?

• Meyve ile başlayın.
• Besinleri tek tek verin. Böylelikle alerji ya da rahatsızlık yaratan gıdayı tespit edebilirsiniz.
• Yeni besinleri kahvaltı öğününde verirseniz, bebeğiniz sıkıntı çektiğinde gece uykusu bozulmaz.
• İlk 2 hafta kahvaltıda ve akşam öğününde 2 çay kaşığı armut verebilirsiniz. Sorun yoksa, bebeğinizi kahvaltıda kabak ile tanıştırıp, akşam öğününde armutla devam edebilirsiniz.
• 3. hafta elma ve taze patates verebilirsiniz.
• 4. hafta yulaf verebilir ve öğle öğününe de katı gıda ekleyebilirsiniz. Bebeğinizin iştahına göre katı gıda miktarını 3-4 çay kaşığına çıkarabilirsiniz.
• Sonraki 4 haftada; pirinç, diğer tahıllar, şeftali, muz, havuç, bezelye, yeşil fasulye ve kırmızı erik verebilirsiniz.
• İnek sütünün 1 yaşından sonra verilmesi önerilir.

 

• Katı gıdanın miktarını nasıl ayarlayabilirim?

• 30 cc sıvı (=30 gr) kabaca 1 küp buza veya 6 çay kaşığı ya da 2 yemek kaşığı katı gıdaya denktir.
• Bir öğünün 2-3 porsiyon yemekten oluştuğu varsayılırsa, porsiyonları bebeğin her yaşı için 1-2 yemek kaşığı besinden oluşturabilirsiniz (1 yaş için 1 porsiyon 1-2 yemek kaşığından oluşurken, 2 yaş için 1 porsiyon 2-4 yemek kaşığından oluşur). Elbette bebeğiniz bu miktardan çok daha azını ya da fazlasını yiyebilir.

 

• Bebeğime elle yenilen yiyecekleri (“finger foods”) ne zaman, nasıl vermeliyim?

• Bebeğiniz 8-9 aylık olduğunda ya da kendi kendine sandalyede oturmaya başladığında vermelisiniz.
• Yiyecekleri mama sandalyesinin önündeki tepsiye yerleştirin. Kendini ve etrafı kirletmesine izin verin. Yemekleri onun yerine ağzına vermeden, birazını kendiniz yiyin ve sizi taklit etmesini bekleyin. Yemeye başlayana kadar her öğün bunu tekrarlamaya devam edin.
• Vereceğiniz yiyecekleri önce kendiniz deneyin, ağızda kolayca yumuşadığından ve bebeğinizin boğazına takılabilecek kırıntı oluşmayacağından emin olun.
• Çeşitli tahıllar, makarna, ince dilimlenmiş hindi veya tavuk eti, ton balığı ya da herhangi beyaz etli balık, avokado ve yumuşak peynir çeşitleri gibi alternatifleri bebeğinize verebilirsiniz.

 

• 6-9 aylık bebeğimin günlük yeme rutinini nasıl oluşturmalıyım?

• Katı gıda aldıkça bebeğin sıvı mama ihtiyacı azalacağından, ortalama sıvı alımı 1000 – 1400 ml’dir. Daha önce 1200 ml sıvı mama alan bebeğiniz, şimdi 500 ml katı gıda + 1000 ml sıvı mama alabilir (*2 yemek kaşığı katı gıda yaklaşık 30 ml sıvı mamaya denktir). Tipik rutin:
o 07.00 – sıvı mama
o 08.30 – katı gıda (kahvaltı)
o 11.00 – sıvı mama
o 12.30 – katı gıda (öğle öğünü)
o 15.00 – sıvı mama
o 17.30 – katı gıda (akşam öğünü)
o 19.30 – sıvı mama
• 7. ayda, daha önceki rutindeki uyku öğününü sonlandırmalısınız. Çünkü ilaveten verdiğiniz her 30 cc, yemek istemeyeceği ortalama 2 yemek kaşığı katı gıdaya denktir.
• Uyku öğününü; 3 günde bir 30 cc azaltıp, zamanını yarım saat öne alarak ve gündüz öğünlerinin sırayla her birine 2 yemek kaşığı ekleyerek yavaş yavaş kaldırabilirsiniz. Böylelikle bebeğiniz son öğünü saat 19.30’da alacaktır.

 

• Bebeğimin verdiğim katı gıdaya alerjisi olduğunu nasıl anlarım?

• Bebeğinizin burnu akıyorsa, yanakları kızarıyorsa, poposunda pişik ya da ishali varsa, verdiğiniz katı gıdaya alerjisi olabilir, doktorunuza başvurun.