Temel Varsayımlar
• İnsanlar hem hayatta kalmak, hem de ideal fiziksel, duygusal ve entelektüel gelişimleri için temelde neye ihtiyaç duyduğunu bilerek doğarlar. Bebek neye ihtiyacı olduğunu bilir.
• Bebekler iyi ve kötü davranış potansiyeliyle doğar, nasıl davranacaklarını kendilerine nasıl davranıldığı belirler. Bebek, ihtiyaçları karşılanır ve incitilmezse, zeki ve sevecen olur, şiddet kullanmaz.
• Yaşamın ilk yıllarındaki deneyimler, ilerideki duygu ve davranış kalıplarını belirler. Bebek bakımı önemlidir. Bebek aşırı kırılgandır, erken dönemde yaşadığı travmaların ve karşılanmayan ihtiyaçların kalıcı olumsuz etkileri olabilir.
• Bebeklerin doğal biyolojik eğilimleri sağlıklı olmaya ve fizyolojik dengeye ulaşmaya çalışmaktır. Bebeğin stres ve travmanın birçok etkisinden kurtulma yeteneği vardır.
Bağlanma: Bebeğinizin Kendini Güvende Hissetmesine İzin Vermek
• Bebeğim ne zaman bana bağlanacak ve bağlandığını bana nasıl gösterecek?
• İlk aylarda bebek yabancılar tarafından kucağa alındığında ya da bebek bakımı için yabancılara bırakıldığında rahatsız olmasa da, anne babaya bağlılık güçlü bir şekilde gelişir.
• Bağlanmanın iki yönü vardır:
◦ Yabancı kaygısı: Yabancı biri bebekle iletişim kurmaya çalıştığında bebeğin duyduğu korku. 6. ay- 2 yaş arasında gözlenir. Nispeten kısa sürer.
◦ Ayrılık kaygısı: 6.ay – 2 yaş arasında gözlenir, 13-15. aylarda en üst seviyeye çıkar.
• Bebekler niçin ayrılık kaygısı ve yabancı korkusu yaşar?
• Mary Ainswort 1 yaş bebeklerinin yabancı ortamdaki keşif ve bağlanma davranışlarını incelemiştir (Yabancı Durum Testi). Anne – bebek ilişkisinin niteliğinin, bebeğin bağlanma davranışını belirlediği sonucunu çıkarır.
◦ Güvenli bağlanmış bebekler: Bebeklerinin sinyallerine duyarlı, açık, kabul edici olan, ancak müdahaleci olmayan annelerin bebekleri. Annelerini keşif için ayrılmayı göze aldıkları üs olarak kullanırlar. Anneleri odadan ayrıldığında, net bir şekilde annelerini isterler. Sağlıklı ve normal davranışın bu olduğu kabul edilir. Daha meraklı, daha atak, daha bağımsız, sosyal ilişkilerde daha yetkin, kendine güvenli, empati yeteneği gelişmiş, liderlik eğilimi bulunan çocuklar olma ihtimalleri yüksektir.
◦ Kaçınmalı bağlanmış bebekler: Anneleri ihmalkar ya da reddedici davranan bebekler. Annelerine yakın olma ya da temas eğilimi göstermezler. Anneleri odadan ayrıldığında, huzursuz belirtisi göstermezler. Kendilerine yeterli ve bağımsız görünseler de, bu bağlanma biçimi “güvensiz bağlanma” olarak nitelendirilir. Öfkeli, uygun olmayan yollardan ilgi bekleyen, yaralandığında/hayal kırıklığına uğradığında yardım istemeyen, diğer çocuklara haksız davranışlar sergileyen çocuklar olma ihtimalleri yüksektir.
◦ Kaygılı bağlanmış bebekler: İlk yıldaki ihtiyaçlarına tutarsız karşılık verilen bebekler. Kaygılı görünür ve annelerinden ayrılmak istemezler. Annelerinden ayrıldığında şiddetle ağlar, anneleri döndüğünde yatışmaz ve annelerine hem yapışır hem de öfke gösterirler.
• John Bowlby’e göre, güçlü bağlanma davranışı gösteren bebeklerin evrim sürecinde hayatta kalma şansı daha yüksektir.
• Yabancı korkusunda, henüz konuşamayan bebeğinizin sizinle kurmaya alıştığı iletişim tarzının dışında, bir yabancının iletişim kurmaya çalışmasının bebeğinizde yarattığı korku ve hayal kırıklığının etkisi vardır.
• Bebeğimin güvenli bağlanmasına nasıl yardımcı olabilirim?
• Bebeğiniz en az bir kişiyle sürekli ve öngörülebilir bir ilişki kurmalıdır.
• Geceleri de dahil olmak üzere, bebek bakımında bol fiziksel temas kurun.
• İki yaşını doldurana kadar, bir günden uzun ayrılıklardan kaçının.
• Ayrılıklar sırasında bebeğinizin tanıdık ve sıcak biriyle kalmasını sağlayın.
• Bebeğinizin ihtiyaçlarını hemen karşılayın.
• Bebeğinizle duyarlı ve sevgi dolu bir ilişki kurun.
• Bebeğinizi hiçbir zaman yalnız başına ağlamaya bırakmayın.
• Stres boşaltmak için ağladığında, bebeğinizi kucağınıza alın, empati gösterin ve dinleyerek kabul edin.
• Bebeğinizi hiçbir zaman cezalandırmayın, ona vurmayın, bağırmayın ya da sarsmayın.
• Stresliyseniz kendinize destek olacak birilerini bulun.