• Ana Fikir:
• Esas olan bebekle ebeveynin arasında kurulan ve geliştirilen bağdır.
• Ebeveynin bebeğin işaretlerini okuyabilmesi ve buna duyarlılıkla karşılık verebilmesiyle; bebeğin de kendini güvende hissederek daha “iyi” işaret vermesiyle bu bağ gelişir. “Şımartmamak” adına bu işaretlere duyarsız tepki verilirse, bebek de işaret vermekten vazgeçebilir ve karşılıklı güvensizlik gelişebilir.
• Doğal ebeveynliğin bağlanma araçları; bebekle doğumda bağlanmak, onu emzirmek ve askıda (baby sling) taşımak, ağlamasına hızlı ve duyarlı karşılık vermek, bebekle birlikte ya da ona yakın uyumak, “uzman eğiticiler”in bebeklerin belli kurallarla büyütülmesi ya da şımartılmaması gerektiği gibi tavsiyelere temkinli yaklaşmak ve tüm ailenin ihtiyaçlarını denge gözeterek karşılamaktır.
• Her anne kendi bebeğinin uzmanıdır.
• Bağlanma nedir?
• Bağlanma yakınlıktır. Anneyle bebeğin tüm iletişimi ve etkileşimi sonucunda zaman içinde oluşan çok özel ve güçlü bir histir.
• Bağlanma uyumdur. Bebeğinize ne kadar duyarlı olursanız, bebeğiniz de size karşı o kadar duyarlı olacaktır.
• Bağlanma bir kişiyle ilgili bilgi sahibi olmaktır. Bebeğinizin minik kişiliğiyle ilgili uzman olursunuz.
• Bebeğinizle duyarlılığa dayanan bağınız sayesinde aile, evlilik ve iş hayatında da duyarlı, sezgili ve anlayışlı davranabildiğinizi görürsünüz.
• Çeşitli sebeplerden ötürü, bazı ebeveynler bebekleriyle birlikte olma arzusunu en başından güçlü şekilde hissetmeyebilirler. Bu zor dönemi bağlanma yöntemlerini kullanarak ve arada molalar vererek geçirdiğinizde, bebeğinizle birlikte olma isteğiniz ve zevkiniz artacaktır.
• Bağımlılıkla bağlılık arasındaki fark nedir?
• Sağlıklı ve güvenli bağlanmaya dayanan bir ilişki, çocuğun kendisine güvenini pekiştirdiği için zamanı geldiğinde onun bağımsızlaşmasını sağlar.
• Bağımlı ilişkide anne, kendi çocukluğunda karşılanmamış ihtiyaçları yüzünden çocuğuna baskı yapar, kişiliğinin gelişmesine engel olur.
• Sağlıklı bağlanma, çocuk büyüdükçe ve ihtiyaçları değiştikçe şekil değiştirir. Duygusal ve fiziksel bağlanmanın değişimine “izin veremeyen” anne çocuğuyla bağımlı bir ilişkiye girer.
• Çocuğunuzla bağımlı bir ilişki geliştirdiğinizi düşünüyorsanız, profesyonel yardım alın.
• Anne bebeğine doğumda nasıl bağlanır?
• Doğum ve sonrası, hem insanlar hem de hayvanlar için hassas bir dönemdir. Hem anne, hem de yavru yakın temas için “programlanmış”tır.
• Doğumdan sonraki ilk saatler ve günlerde bebekleriyle daha çok temas kuran annelerin daha uzun süre emzirdiği ve bebeklerinin ağlamalarına daha çabuk cevap verdiğini gösteren çalışmalar mevcuttur.
• Doğumdan hemen sonra bebeğinizle ten teması kurun. Bebeğinizi çıplak halde başı göğsünüze denk gelecek şekilde karnınıza yatırın ve üstüne ılık bir havlu örtülmesini isteyin.
• Bebeğiniz doğumdan hemen sonraki bir saati sessiz uyanıklık halinde geçirir. Bebeğiniz sesinizi dinler, teninizi hisseder ve koklar ve göğsünüzü emer. Bebek nereye ait olduğunu hissetmeye başlar. Bu ilk sessiz uyanıklık halinin tadını çıkarın, sonraki günlerde süresi kısalacaktır.
• Bebeğinize dokunun, bütün bedenini nazikçe okşayın. Dokunulmak, bebeğinizin nefes alma ritmini de düzenler.
• Bebeğinizin gözlerinin içine bakın. Doğumdan sonraki ilk 1 saat içinde, bebeklerin gözleri tamamen açık olur. Yeni doğan bir bebek yaklaşık 25 cm’lik bir mesafeyi görebilir. Bu da annenin göğüs ucu ile gözlerindeki mesafe kadardır.
• Bebeğinizle konuşun. Araştırmalar bebeklerin annelerinin sesini tanıdığını göstermektedir. Bebeğiniz sesinizi duyduğunda yeni dünyasında kendisini daha güvende hissedecektir.
• Rutin işlemleri erteleyin. Bebeğin ilk temel bakımının, doğumdan sonraki 1 saatten sonra yapılmasını isteyin. O özel saatin keyfini kaçırmayın.
• Doğumdan sonraki ilk 1 saat içinde bebeğinizi emzirin. Emzirme bebek için güven ve rahatlama anlamına gelir. Emzirmeyle annede salgılanan oksitosin hormonu şefkat duygusunu geliştirirken, rahmin kasılmasını sağlayarak doğum sonu kanamasının azalmasını sağlar. Suni memeyi emmek, meme emmeden farklı bir hareket gerektirir. Bebeğinizin emmeyi öğrenmesi için sadece ve sık sık meme emmesi önemlidir.
• Yalnız kalmayı isteyin. Sağlık personeli, aile ve arkadaşlarınızın doğumdan sonraki 1 saatte sizi yalnız bırakmalarını isteyin. Doğumdan sonraki saatlerde, ebeveynler ile bebeğin mahremiyetine saygı göstermek önemlidir.
• Bebeğinizle aynı odada kalın. Bebeğinizin ağlamasına anında tepki verdiğinizde, bebeğiniz kendini daha güvende hissedecek ve ağlama şiddeti artmadan daha kolay sakinleştirilebilecektir. Bebeğinize bizzat baktıkça, kurduğunuz bağ kadar özgüveniniz de artacak, doğum sonrası depresyona girme ihtimaliniz azalacaktır.
• Çeşitli sebeplerden ötürü bebeğinizle doğumdan sonraki 1 saatte birlikte olamazsanız ya da kendinizde “annelik” enerjisi ve motivasyonunu hissedemezseniz, bunun da doğal ve normal bir süreç olduğunu, bağlanmanın kısa ve basit bir durum olmadığını unutmayın.
• Doğumdan sonraki 6 haftada bebeğime ve yeni hayatıma nasıl daha kolay uyum sağlayabilirim?
• Doğum izni alın. Sadece anneliğe odaklanın ve diğer her şeye ara verin.
• Babalar da doğum izni almalı ve anneye her anlamda destek olmalıdır. Büyük çocuklara annenin ayıramadığı zamanı babanın telafi etmesi önemlidir. İşleri babaya devredin. Kocanızdan ne beklediğinizi ona açık ve net bir şekilde ifade edin, anlaşılmayı beklemeyin.
• İlk 6 haftada, annenin kanındaki prolaktin (süt üretimini sağlayan hormon) seviyesi yüksektir. Bu süre boyunca sık sık emzirerek ve dinlenerek anne ürettiği süt seviyesini kolayca artırabilir. Ayrıca sık emzirmek, annenin memesindeki süt yapıcı hücrelerin içindeki prolaktin reseptörlerinin sayısını artırır. Böylelikle anne ilerleyen dönemlerde de daha fazla süt üretebilir.
• Bebek eğiticilerinden uzak durun. Sadece kendi iç sesinize kulak verin.
• Yardım isteyin. Zamanınızı ve enerjinizi ev işi ya da misafir ağırlamaya değil, kendinize ve bebeğinize ayırın. Mümkünse yardımcı tutun.
• Anne tükenmişliği sendromunun esas sebebi, bebeğin bitmek tükenmek bilmeyen ihtiyaçları değil, annenin yardımsız kalmasıdır.
• Yalnız kalmayın. Ebeveynlik tarzı size yakın olan ve kendinizi rahat hissettiren akraba ve arkadaşlarınızdan destek alın. İyi niyetle de olsa, size kendinizi kötü hissettiren insanlardan uzak durun.
• Bütün günü kalabalık ve sosyal bir iş ortamında geçiren bir kadının, bir anda 7/24 evde ve bir bebekle kalmasının zor bir değişim olduğunu unutmayın. Sosyalleşme imkanlarını değerlendirin.
• İyi ve sık beslenin. İlk 6 hafta doğum kilolarından kurtulmanın zamanı değildir.
• Egzersiz yapmak endorfin salgılanmasını sağlar, doğal antidepresan niteliğindedir. Yürüyüş yapmak için bebeğinizi birine bırakmanıza da gerek kalmaz, onu askıda taşıyarak yürüyüşe çıkabilirsiniz.
• Her fırsatta dinlenin. Yorgunluğun ve asabiyetin ne size ne de bebeğinize faydası vardır.
• Bebeğim başka biriyle olmak istemiyor, her zaman annesini yanında istiyor.
• Çocuğunuzun başka yetişkinlerle (büyükanne, teyze ya da bir arkadaşınız gibi) zaman geçireceği fırsatlar yaratın. Bu sürede, çocuğunuzun diğer yetişkinle olan ilişkisine müdahil olmadan kendiniz için birşeyler yapın.
• Bebeklerin anneleriyle birlikte katıldıkları oyun grupları hem bebekler için, hem de anneler için faydalıdır.