• Ana Fikir:

• Esas olan bebekle ebeveynin arasında kurulan ve geliştirilen bağdır.
• Ebeveynin bebeğin işaretlerini okuyabilmesi ve buna duyarlılıkla karşılık verebilmesiyle; bebeğin de kendini güvende hissederek daha “iyi” işaret vermesiyle bu bağ gelişir. “Şımartmamak” adına bu işaretlere duyarsız tepki verilirse, bebek de işaret vermekten vazgeçebilir ve karşılıklı güvensizlik gelişebilir.
• Doğal ebeveynliğin bağlanma araçları; bebekle doğumda bağlanmak, onu emzirmek ve askıda (baby sling) taşımak, ağlamasına hızlı ve duyarlı karşılık vermek, bebekle birlikte ya da ona yakın uyumak, “uzman eğiticiler”in bebeklerin belli kurallarla büyütülmesi ya da şımartılmaması gerektiği gibi tavsiyelere temkinli yaklaşmak ve tüm ailenin ihtiyaçlarını denge gözeterek karşılamaktır.
• Her anne kendi bebeğinin uzmanıdır.

• Doğal ebeveynlik nedir?

• Doğal ebeveynlik kalbinizi ve zihninizi bebeğinizin ihtiyaçlarına açabilme, sinyallerini okuyabilme ve buna duyarlılıkla cevap verebilme yeteneğidir.
• Bebekle bağ kurmak ve bu bağı sürdürebilmek esastır.
• Her annenin bebeğiyle ilgili serüveni eşsizdir ve bebek için annesinden iyi bir uzman yoktur. Doğal ebeveynlik bu yüzden özgürleştirir.

• Doğal ebeveynlik ne değildir?

• Doğal ebeveynlik yeni moda bir ebeveynlik yaklaşımı değildir. Birçok geleneksel kültürün bebek bakımı anlayışına paraleldir. Temel olan, uzmanların bebeğe hangi eğitimin nasıl verileceğine dair tavsiyeleri değil, ebeveynin iç sesidir.
• Doğal ebeveynlik çocuğu şımartan bir yaklaşım değildir. Bebeğinizi dinlemeye, tanımaya ve ihtiyaçlarını duyarlılıkla karşılamaya dayanır. “Evet” demek kadar, gerektiğinde “hayır” demenin de önemini vurgular.
• Doğal ebeveynlik çocuk merkezli bir yaklaşım değildir, tüm aile bireylerinin ihtiyaçlarının dengeli bir şekilde karşılanmasına dayanır.
• Doğal ebeveynlik çocuğun her istediğini yapmasına izin vermek demek değildir. Kontrol etmekten çok şekillendirme ve yönlendirme esastır.
• Doğal bir ebeveyn olmak kendini feda etmek demek değildir. Ebeveynlerin molaya ihtiyacı vardır.
• Doğal ebeveynlikte bebekle ebeveyn birbirini şekillendirir. Ebeveyn ne kadar verirse, bebek de karşılığını o kadar verir. Yine de zor ve sürdürülemez bir yaklaşım değildir.
• Doğal ebeveynlik katı kurallar dizisi veya “ya hep ya hiç” tarzı bir yaklaşım değildir.
• Doğal ebeveynlik çocukları şımartmaz. Çocuklar kucakta taşındıkları ya da ebeveynleriyle birlikte uyudukları için şımarmaz. Sınır koyulmadığı için şımarır. Doğal ebeveynlik çocuğa “doğru” cevap vermekle ilgilidir. Şımarmak “yanlış” cevapların sonucudur.
• Doğal ebeveynlik çocuğun üzerine düşmek ya da bağımlılık geliştirmek değildir. Çocuğun hayal kırıklığı gibi olumsuzluklar yaşamasına da fırsat verilmesi gerektiğini kabul eder. Denge esastır.
• Doğal ebeveynlik annelere özgü değildir. Babaların rolünü ve farklı bakış açısını önemser.

• Doğal ebeveynliğin bağlanma yöntemleri nelerdir?

• Bebekle doğumda bağlanmak: Bebek anneye muhtaçtır ve anne de bebeğe bakmaya hazırdır. Annenin ilk 6 hafta boyunca sürekli olarak bebekle birlikte olması iyi bir başlangıçtır. (Bu konunun detayları “Bağlanma” sayfasında yer almaktadır.)
• Bebeği emzirmek: Emzirmek bebeğinizi tanımanın ve güvenli bir ilişki kurmanın en mükemmel yollarından biridir. Ayrıca süt salgılama hormonları (prolaktin ve oksitosin) annenin sezgilerini geliştirirken, bebeğin yanında daha sakin ve rahat olmasını sağlar. (Bu konunun detayları “Emzirme” sayfasında yer almaktadır.)
• Bebeği askıyla taşımak: Askı bebeğin daha az huysuzlanmasını ve sessiz uyanıklık süresinin artmasını sağlar. Bebeğiniz hem kendisini güvende hisseder, hem de etrafı daha sakince izlerken daha çok şey öğrenebilir. “Askı”, İngilizcedeki “baby sling” ifadesinin karşılığıdır ve kangurudan farklıdır. (Bu konunun detayları “İlgi” sayfasında yer almaktadır.)
• Bebeğin ağlamasını dikkate almak: Bebekler ağlayarak iletişim kurarlar. Bebeğin ağlamasına verdiğiniz duyarlı tepkiyle, bebeğiniz size güven duyar ve doğru bir iletişim kurmayı öğrenir. (Bu konunun detayları “Ağlama” sayfasında yer almaktadır.)
• Bebeğe yakın uyumak: Bebek için annesine dokunabilecek kadar yakın uyumak kendini güvende hissetmesini sağlar, geceler onun için daha az ürkütücü bir hal alır. Bu şekilde anne de geceleri bebeğinin ihtiyacını hem daha kolay ve hızlı karşılar, hem de (özellikle çalışıyorsa) geceyi bebeğiyle bağ kurmak için bir fırsata dönüştürür. (Bu konunun detayları “Uyku” sayfasında yer almaktadır.)
• Bebekle ilgili tavsiyelere dikkat etmek: Bebek sahibi olduğunuzda, iyi niyetli de olsa bebeğinizle aranızdaki bağa zarar veren birçok tavsiyeye maruz kalırsınız (“Kucağa alıştırma”, “Bebeği rutine sok” ya da “Bırak ağlasın” gibi). Bunların altında yatan temel varsayım, bebeğin ağlamasının iletişim kurma çabası değil de, rahatsızlık veren ve eğitilmesi gereken bir “numara” olduğudur. Bu varsayım doğru değildir. Aksi halde bebek verdiği sinyallere duyduğu güveni kaybederken, ebeveynler de bebeğinin sinyallerini okuyabilme ve karşılayabilme becerilerini kaybeder.
• Denge ve sınırlar: Bebeğin ihtiyaçlarına karşılık verirken, ebeveynin kendisini ve evliliğini de ihmal etmemesi gerekir.

• Doğal ebeveynliğin zihinsel faydaları nelerdir?

• Doğal ebeveynlerin bebekleri daha zeki olur. Bebeğin beyni doğumdan sonraki ilk yıl içinde hızla gelişir, büyüklüğü iki katına çıkar ve yetişkin beyninin boyutlarının %60’ına ulaşır. Doğal ebeveynin bebeğinin ihtiyaçlarına verdiği hızlı ve duyarlı karşılıklar tekrarlandıkça, bebek sinyal verme-karşılık alma ilişkisini kurar ve ebeveyninin ihtiyaçlarını karşılayacağına dair beklenti ve güven oluşturur. Bu şekilde bebeğin beyni doğru uyarıcılarla beslenmiş olur. Daha fazla ve daha iyi bağlantı kurabilen çocuklar, uzun vadede daha zeki olur. Ayrıca fiziksel temasın beyin gelişimine katkı sağladığı da bilinmektedir.
• Bebekler sessiz uyanıklık halindeyken daha çok öğrenirler. Doğal ebeveynlik yöntemleri bebeğin sessiz uyanıklık süresini artırır. İlgi ihtiyacının karşılanacağını bilen bebek, daha sakindir ve öğrenmeye açıktır.

• Doğal ebeveynliğin fiziksel faydaları nelerdir?

• Doğal ebeveynlerin bebekleri daha sağlıklı olur. Anne sütü bağışıklığı güçlendirir.
• Araştırmalar güvenli anne-bebek bağının bebeğin hormonal dengesine olumlu katkı yaptığını göstermektedir. Böylelikle strese bağlı olarak salgılanan kortizol hormonunun az salgılanması (kendini güvende hissetmeyen bebeğin duyarsızlaşması) ya da fazla salgılanması (stres hormonları yüksek seviyedeki bebeğin kronik olarak endişe duyması) ihtimali azalır. Annesinden uzak kalan insan ve hayvan yavrularında kortizol seviyesinin uzun süre yüksek kaldığı, bunun bağışıklık sistemini baskıladığı ve büyümeyi yavaşlattığını gösteren çalışmalar mevcuttur.
• Doğal ebeveyn sağlıklı beslenme konusunda da bilinçlidir. Ayrıca bebeğinin sinyallerini iyi okuyabildiği için hastalığı erken aşamada fark eder.
• Doğal ebeveynlerin bebekleri daha iyi büyür. Çünkü ihtiyaçlarını anlatmak için daha az çaba ve kalori harcayan bebek fiziksel, duygusal ve zihinsel olarak daha iyi gelişir.

• Doğal ebeveynliğin duygusal faydaları nelerdir?

• Sağlıklı ve güvenli bağlanan bebek, bağlanmaktan hoşlanır, güven duyar, göz teması kurar. Duyarlı davranış gören bebek, duyarlı davranmayı öğrenir ve ileride sorumluluk sahibi bir yetişkin olur. Güvenli bağlanma, kurala değil güvene dayanan bir nevi disiplin yöntemidir. Disiplin, doğru tekniklerden çok çocuğunuzla doğru bir iletişim kurabilmenizle ilgilidir.
• İhtiyaçlarının ilgiyle karşılandığını ve karşılanacağını bilen bebek, ilgi çekmek amacıyla “yanlış” davranmaz.
• Doğal ebeveynlik çocuğunuzu tanımanıza yardımcı olur. Dünyaya çocuğunuzun gözleriyle bakmanızı sağlar.
• Doğal ebeveynlik güveni artırır. Otorite disiplin için şarttır ve güvene dayalı olmalıdır.
• Duyarlı ebeveynlikle büyüyen çocukların hiperaktivite, dikkat eksikliği, zihin dağınıklığı ve tepkisellik gibi davranış bozuklukları gösterme ihtimali daha düşüktür.
• Doğal ebeveynlik itaate, dikkatle dinlemeye teşvik eder. Bebek de ebeveynin istek ve ihtiyaçlarına açık hale gelir. Talepkar bir çocuğun disipline edilmesini kolaylaştırır. Ne yapması gerektiğini söylemek yerine, öğrenmesine yardımcı olursunuz.
• Doğal ebeveynlik samimiyete dayalıdır, bu yüzden çocuk empatiyi ve kendiyle barışmayı öğrenir.

• Doğal ebeveynliğin ebeveyne faydaları nelerdir?

• Doğal ebeveynlikle daha duyarlı, daha sabırlı, hayatta gerçekten önemli olan şeylere odaklanabilen, daha sakin bir ebeveyn olabilirsiniz.
• Sağlıklı beslenme ve sağlıklı yaşama konusundaki farkındalığınız artacaktır.

• Doğal ebeveynlikle ilgili efsaneler nelerdir?

• Efsane: Doğal ebeveynlik evde çocuğuna bakan anneler için geçerlidir.
Gerçek: Doğal ebeveynlik çalışan anne için daha önemli bir fırsattır.
• Efsane: Doğal ebeveynlik bebeğin annesinden ayrılmayan bağımlı bir çocuk olmasına neden olur.
Gerçek: Doğal ebeveynlikle büyüyen çocuklar daha bağımsız olur. Bebeğin annesine bağımlı olmasının temelinde benlik bilincinin, zaman ve süreklilik kavramlarının bulunmaması yatar. Annesini görmüyor ya da hissetmiyorsa, annesinin sonsuza dek kaybolduğunu zannedip panikleyebilir. Ebeveynine güvenli bağlanamayan bir bebek, bağımsız bir yetişkin olamaz. Bebek dünyaya güvenebilmek için önce ebeveynlerine, sonra kendisine güvenir.
• Efsane: Doğal ebeveynlik belli kalıplardaki ebeveynlere uygundur.
Gerçek: Doğal ebeveynliğe sadece planlamacı ebeveynler sıcak bakmaz. Sezgisel, mantıklı, araştırmacı, özel durumu sebebiyle zor bebek sahibi olan ya da evlat edinmiş ebeveynler için doğal ebeveynlik uygundur.
• Efsane: Doğal ebeveynlik çocuğu hayata hazırlayamaz.
Gerçek: Modern hayatın yüksek teknolojisi, yakın temaslı aile ilişkilerine alternatif değildir.
• Efsane: Doğal ebeveynliği uygulamıyorsanız, kötü bir ebeveynsiniz.
Gerçek: Doğal ebeveynlik bir erdem değil, bağlanma tekniğidir. Bebeğiniz için en iyi anne her türlü sizsiniz.

• Bebeğimin gelişimini desteklemek için ne yapabilirim?

• Bebeğinizin yanında olun. Onu sevin ve ona ilgi gösterin.
• Bebeğinizin verdiği ipuçlarına karşı duyarlı olun ve derhal cevap verin.
• Bebeğinizin sözlü ipuçlarını pekiştirin ve oyun esnasında sık sık sözlü iletişim kurun.
• Bebeğinizin mizacını kabullenin ve buna uygun davranın.
• Bebeğiniz için uygun uyaranlardan oluşan bir ortam yaratın, karar alma ve problem çözmeyi teşvik eden oyunlar oynayın.

• Doğal ebeveynlikte çocuğuma nasıl sınır koyabilirim?

• Sınırlarını bilmek, çocuğun doğal ihtiyaçlarından biridir. Sınır koyma da doğal ebeveynliğin unsurlarından biridir.
• Koyduğunuz sınırın çocuğunuza uygun olması önemlidir. Doğal ebeveynler çocuklarını iyi tanır, çocuklar da ebeveynlerine güvenir; bu yüzden sınır koymak doğal ebeveynlikte daha kolaydır.

• “Bebek eğiticileri”nden farklı tavsiyeler alıyorum, ne yapmalıyım?

• Bebeğinizi ağlamaya bırakma, kucağa alıştırmama, rutine sokma gibi tavsiyeler, bebeğinizle ilişkinize zarar verir. Bu tip tavsiyeleri veren arkadaş, akraba, eğitmen, profesyonel vb. kişilerin tavsiyelerine dikkat edin. Sizinle empati kurabilen insanlarla konuşun.
• Bebek eğiticilerinin yöntemleri, hayvanların eğitimine benzer (saati gelmeden beslememek, ağlamaya bırakmak, kucağa fazla almamak gibi). Mutlu ve dengeli bir insan yetiştirmekle çoğunlukla ilgili değildir.
• Annenin bebeğiyle ilişkisinde ihtiyacı olan şey duyarlılık ve bağlanmadır, katı kurallar değildir.
• Anne içgüdülerinin, vücudunun ve bebeğinin verdiği işaretleri göz ardı ederse, bu işaretler zamanla kaybolacak ve anne duyarsızlaşacaktır. Duyarsızlık, karşılıklı güvensizliğe yol açar.
• Bebeğinizin ağlamasına duyarsız kalırsanız, bebeğiniz bir süre sonra ağlamaktan vazgeçer. Ancak bu “bebek eğiticileri”nin tavsiyelerinin işe yaradığı anlamına gelmez, bebeğiniz sizinle iletişim kurmaktan vazgeçmiştir, kendisini değersiz hissetmesi muhtemeldir.
• Ebeveyn olarak gelişim göstermek; bebeğinizi tanımak, duyarlı olmak, onun ihtiyaçlarını karşılayabilmek ve bebeğinizden keyif almaktır.

• Bebek eğitimi yöntemleri neden bu kadar popüler?

• Bebek eğitiminin bir piyasası vardır. Sonuç odaklı bir toplumda, hızlı sonuç vaadetmek rağbet görür.
• Bebek eğitimi yaklaşımı ebeveyn odaklıdır. Bebeklerin ebeveynlerini kontrol etmeye çalıştıkları varsayımıyla, kontrolü elde tutmaya ve bebekle ebeveyn arasında bağımlılık geliştirmemeye yönelik yaklaşımlardır.
• Ebeveynlerine güvenini kaybeden bebeklerde kilo alımının ve gelişimin durduğu “kendini kapatma sendromu” görülebilir.

• Ebeveynlikte babanın rolü nedir?

• Baba olarak, çocuğunuzun futbol oynayacağı yaşa gelinceye kadar ebeveynliğin annenin işi olduğunu, ceza ve nasihate ihtiyaç duyduğunda devreye gireceğinizi ve eve para getirmenizin yeterli olduğunu düşünmeyin. Geç kalırsınız.
• Bebek bakımına baba da ortak olduğunda, baba hem bebeğiyle bağlanmanın keyfine varır, hem de anne için tükenmişlik sendromu riskini azaltır.
• Çocuğunuzun kariyerinize değil size ihtiyaç duyduğunu unutmayın.

• Doğal ebeveynlikte baba bebeğine nasıl bağlanır?

• Babalar için de bağlanma doğumdan önce başlar.
• Hamilelik sürecinde doktor randevularınıza eşinizle birlikte gidin, bebeğinizin gelişimini birlikte hayal edin. Eşinizin karnına elinizi koyup bebeğinizle konuşun. Bebeklerin babalarının sesini anneninkinden daha net duyduğu ve doğduktan sonra bu sesi tanıdıklarını gösteren çalışmalar vardır.
• Doğum sürecinde seyirci kalmayın. Yeni doğan bebeğinizi kucağınıza alın, okşayın. Anne tıbbi bir nedenden ötürü bebekten uzak kalmak durumundaysa, ten temasını siz kurun.
• Babalık izni alın. Özellikle ilk yıl bebeğiniz ve eşiniz size çok ihtiyaç duyacaktır, iş programınızı bunu düşünerek düzenleyin.
• Babalar emzirmese de bebeği rahatlatabilir ve bu çok önemlidir.
• Bebeğinizi askıyla taşıyabilirsiniz. Böylelikle anneye de mola fırsatı verirsiniz.
• Bebeğinizle birlikte uyuyabilirsiniz.
• Bebeğinizi göğsünüze yatırıp uyutabilirsiniz. Bebekler babalarının boynuna sokulmayı da sever.
• Bebeğinizle iletişim kurun. Onun hareketlerini, mimiklerini ve çıkardığı sesleri izleyin. Bebeğinizin altını değiştirmek, yıkamak ve giydirmek onun dünyasına girmek ve iletişim kurmak için iyi bir yöntemdir.
• Eşinizin içgüdülerine güvenin. Onun moralini yüksek tutmaya gayret edin, buna her annenin ihtiyacı vardır. Ebeveynlik konusunda olumsuz tavsiye veren/etki eden kişilerden eşinizi uzak tutun.
• Çocuğunuzu tanıyın. Çocuğunuzun dünyasına dahil olun. Ona yön verebilmek, güvenini kazanabilmek ve disiplin sağlayabilmek için de çocuğunuzu tanımanız gerekir.

• İş yükü yoğun bir babayım, ne yapabilirim?

• Ebeveynliğin yükü sadece annenin omuzlarında olduğunda, evde babayı talepkar bir bebek ile bitkin ve sinirli bir anne bekler. Bu da baba için iş hayatını özellikle cazip kılabilir. Bu tuzağa düşmeyin.
• Ev hayatıyla iş hayatı arasında duvar örmeyin. İşteyken çocuklarınızı düşünün, masanıza fotoğraflarını koyun. Gün içinde evi arayın.
• Çocuklarınızı da iş hayatınıza olabildiğince dahil etmeye çalışın. Mümkünse arada iş yerinize götürün. Çalışırken sizi izlemesine izin verin.
• Yaşı büyük çocuğunuzu imkanınız varsa iş seyahatlerinize götürün. Götüremiyorsanız teknolojiyi iletişimi koparmamak için kullanın.
• Eve geldiğinizde işinizi geride bırakın, ailenize odaklanın.
• Babayı çocuğuyla ilgilenirken izlemek, bir anne için çoğunlukla baştan çıkartıcı bir deneyimdir.

• Bebek sahibi olduğumuzdan beri karım tüm enerjisini bebeğimize harcıyor.

• Anne olmak, bir kadın için fiziksel, duygusal, hormonal her anlamda çok önemli bir değişikliktir.
• Eşinizde annelikte uzmanlaştığı ölçüde, size zaman ve enerji ayırabilecektir.
• Karınıza verdiğiniz destek ve göstereceğiniz ilgi, hem onun kendine güvenini pekiştirecek, hem de kendisine ve size zaman ve enerji ayırabilmesini sağlayacaktır.

• Doğal ebeveynlik tarzını benimsediğim için çok eleştiri alıyorum, açıklama yapmaktan yoruluyorum.

• Ebeveynlik tarzı size benzeyen insanlarla birlikte olun.
• Bebekleri sizinkine benzeyen ebeveynlerle sorunlarınızı paylaşın.
• Size iyi niyetle tavsiye vermeye çalışan insanlarla (özellikle aile büyükleriyle) tartışmaya girmeyin; onlara kendilerinin “yanlış” yaptığı, sizinkinin “doğru” olduğu gibi bir imada bulunmayın.
• Olumlu olun. İnsanların “Ne kadar talepkar bir çocuk!” gibi ifadelerine “Evet, çok güçlü bir kişiliği var, ne istediğini biliyor!” gibi cevaplar verin.
• Mizah kendine güvenin bir göstergesidir. Mizahla verdiğiniz cevap eleştiriyi geri püskürtecektir.
• Özellikle aile büyüklerine, bu yöntemleri doktorunuzun tavsiye ettiğini söyleyebilirsiniz.