Ana Fikir:

• Döllenmeden yetişkinliğe doğru giden süreç, ilk tek hücreli canlının modern insana dönüşme sürecindeki birçok evreyi anımsatır.
• 1-4 yaş arası çocuklar “küçük yetişkin”den çok, ilkel bir mağara adamına benzer.
• Çocuğunuzla iletişim kurabilmek için, onun mağara adamına benzeyen bakış açısını ve dilini anlamalı, ona aynı dille karşılık verebilmelisiniz. “Tarih Öncesi Ebeveynlik” etkilidir.
• Başarılı iletişim kurabilmek için onun güçlü ve özgüvenli hissetmesini sağlayacak şekilde sınır koymak ve disiplin sağlamak önemlidir.

 

• Öfke krizinin üstesinden nasıl gelinir?

• Çocuğunuz öfkeliyken ona ders vermeye çalışmayın, önceliğiniz sakinleştirmek olsun.
• Öfkeli çocuğunuzu sakinleştirmek için “Yumurcak-ça” dilini kullanarak “Fast Food” kuralını uygulamalısınız. (Bu konu “İletişim” sayfasında yer almaktadır.)

 

• Çocuğumu sakinleştirmek için bazen ne diyeceğimi bilemiyorum.

• “Fast Food” kuralı ile asla hata yapmazsınız, çünkü çocuğunuzun yaptığı, hissettiği ve söylemeye çalıştığı dillendirmiş olursunuz.

 

• Çocuğum bana vurduğunda, ben de ona vurursam ne olur?

• Çocuğunuzun ilkelliği sizi de ilkelliğe sevk etmemelidir.
• Çocuğunuza vurarak mevcut kavganın kazananı olabilirsiniz, ama hem çocuğunuzu hem de onunla ilişkinizi zedelersiniz.

 

• Çocuklar neden huysuzluk nöbeti/öfke krizi geçirir?

• 1 yaş civarında (12.-15. aylarda) çocukların bağımsızlık, inatçılık, agresiflik ve sabırsızlık hisleri gelişir. Çocuğunuz, tutkulu isteklerine “Hayır” cevabını almaktan “hoşlanmaz”.
• Çocuğunuzun hayatı beklenmedik şekilde değişmiş (ebeveynlerden birinin evden ayrılması, yeni bir kardeş, vs.) olabilir.
• İçsel stresten (açlık, yorgunluk, tatlı veya kafein tüketimi, televizyonda izlediği bir görüntü, evde çıkan kavga, vs.) kaynaklanıyor olabilir.
• Evde çok uzun süre kalmış olabilir.
• Kendisini duygusal anlamda köşeye sıkıştırmış olabilir. Öfke krizleri 1 yaş grubu çocukların bir manipülasyon aracı değildir, kendileri de en az sizin kadar “mağdur”dur. Bu ruh halinden kurtulmaya çalıştıkça, daha da saplanabilir. Bu yüzden sizin yardımınıza ihtiyacı vardır.
• 2 yaşından büyük çocuklar tepkinizden hoşlanırsa, huysuzlukla istediğini elde edebileceğini hisseder. Bu, bilinçli bir manipülasyondan çok, fark etmeden geliştirdiği bir alışkanlıktır.
• 3 yaşındaki çocuk artık dünyanın nasıl işlediğini anlar ve huysuzluk nöbetlerini kullanır.
• Duygularını yoğun yaşayan ve hareketli çocuklar öfke nöbetlerini daha sık yaşarlar.
• Büyük çocuklar da, dil ve sosyal yeteneklerinin gelişmiş olmasına rağmen, öfke krizlerine girebilir. Çünkü hala dürtülerini tam anlamıyla kontrol edemiyorken, kontrollü davranması gereken süre (anaokulu, sinema, anneannesinin evi, vs.) artmıştır. Kendini güvende hissettiği evinde bu şekilde rahatlayabilir. Ayrıca hala kendini ne bebek, ne de çocuk hissetmektedir. Bu dengesizlik, zaman zaman patlamasına neden olabilir.

 

• Çocuğum huysuzluk nöbeti/öfke krizine girme ihtimalini azaltmak için ne yapabilirim?

• Çocuğunuza bol bol ilgi gösterin.
• Onu açık havaya çıkarın.
• İyi uyumasını ve beslenmesini sağlayın.
• Olumlu davranışlarını övün.
• Her gün onu neler beklediğini önceden anlatın ve bunlarla ilgili tutarlı sınırlar koyun.

 

• Çocuğum huysuzluk nöbeti/öfke krizine girdiğinde ne yapabilirim?

• Önce “Yumurcak-ça” dilinde “Fast Food” kuralını uygulayarak tansiyonu düşürün.
• Çocuğunuzun duygularını yansıtmayan yorumlardan kaçının. Aşağıdaki gibi tepkiler çocuğunuzu daha da kızdırabilir.
• “Üşüyorum.” – “Üşüyor olamazsın.”
• “Açım.” – “Daha yeni yemek yedin.”
• “Benim! Benim!” – “Hayır hayatım, bu Tony’nin!”
• “Kurabiye! Kurabiye!” – “Aaa, karıncalara bak!”
• Çocuğunuzu telkin etmeyi ve onun dikkatini dağıtmayı, sakinleştikten sonraya bırakın.
• Çocuğunuz hala sakinleşmiyorsa, (tehlike yoksa) 30-60 saniyeliğine görmezden gelebilirsiniz (“Çok kızgınsın! Kızgınsın! İstemiyorsun! Üzgünüm tatlım! İstersen tepinmeye devam edebilirsin. Anne mutfağa gidiyor, hemen döneceğim!”). Siz yokken sakinleşmesi, pes ettiği anlamına gelmediği için, daha kolay olabilir.
• Hiçbir şey işe yaramıyorsa; çocuğunuza kollarını sabitleyecek şekilde arkadan sarılıp, kulağına her şeyin yoluna gireceğini ve onu sevdiğinizi fısıldayabilirsiniz.
• Hala direniyorsa mola vermeyi deneyin.

 

• Çocuğum sinir krizi geçirirken bayıldı!

• Çocuklar (özellikle 15-30 aylıklar) öfke krizi esnasında nefesini sıkça tutar. Bu sebeple çocuğunuz önce kızardıktan sonra yüzü maviye dönebilir ve bayılabilir.
• Bayılınca nefes alma refleksi kendiliğinden devreye girer.
• Nefes almaya başlayınca, çocuğunuz birkaç saniye içinde kendine gelecektir.
• Çocuğunuzun nefesini tuttuğunu hissettiğinizde, yüzüne serpin ya da doğrudan yüzüne üfleyin. Bu şekilde şaşırıp nefes almaya başlayabilir.
• Kısa süreli nefesini tutma krizleri çocuğunuzun beynine zarar vermez. Ancak çocuğunuzun bayılmasının başka bir sebebi olup olmadığı konusunda mutlaka doktorunuza başvurun.

 

• Çocuğumun dışarıda öfke krizi geçirmesi ihtimalini azaltmak için ne yapmalıyım?

• Gezilerinizin kısa ve planlı olmasına özen gösterin.
• Çocuğunuzun yemek ve uyku saatlerini asla atlamayın.
• Yanınıza mutlaka atıştırmalık yiyecek ve oyalanacak oyuncaklar alın.
• Çocuğunuzu sakinleştirmede zorlandığınızda arabada mola verebilirsiniz. Cezayla güvenlik aracını ilişkilendirmemesi için kendi koltuğuna oturtmadan, çocuğunuzu arabanın içine koyun, camları biraz açın ve birkaç dakika arabaya arkanızı dönerek bekleyin.