Bu yazı, uyku eğitimiyle ilgili 4 yazılık serinin ilk yazısıdır. Serinin amacı uyku eğitimi ve Tracy Hogg’un “Bebek bakım sorunlarına mucize çözümler” kitabıyla ilgili fikir vermektir. Aklınıza yatıyorsa, kendinize uygun uyku eğitimi yöntemini/yöntemler kombinasyonunu birincil kaynaklarından okuyup, kendinize uyarlayabilirsiniz.

Önce uyku eğitimiyle ilgili yaygın ön yargılar:

•Bence uyku eğitimi gerekli değil. El kadar bebeğe eğitim mi verilir? Uykunun eğitimi mi olur?

Uykuya dalmak öğretilmesi gereken bir beceridir. Bebek el kadar olduğu için, kendi kendine uykuya dalma becerisinin ona öğretilmesi gerekir. Kendi kendine uykuya dalabilen bebeklerin daha uzun süre uyuyabildiğine dair çalışmalar mevcuttur.

•Uyku eğitiminin lafı bile tüylerimi diken diken ediyor.

Uyku eğitiminin amacı, bebeğin yardıma ihtiyacı olmadan uykuya dalabilmesini öğretmek ve uyku kalitesini artırmaktır. Bu, bebeğin annenin istediği saatte yatması ve istediği saatte kalkmasından ya da ağlatarak hizaya sokulmasından farklıdır. Gaddar değil, kararlı olunması gerekir; üstelik pekala şefkatli bir süreç olabilir.

•Uyku eğitimi vereceğim diye bebeğimi ağlatmak istemiyorum.

Uyku eğitimi deyince akla Ferber Yöntemi’nin (bebeği ağlamaya bırakmak – cry it out) gelmesi yanlış değil ama eksik bilgidir. Ferber Yöntemi birçok uyku eğitimi modelinden biridir ve günümüzde tavsiye edilen bir yöntem olmaktan çıkmıştır. Zaten uyku eğitimi bebeği ağlatarak terbiye etmek demek değildir. Alıştığından farklı bir davranışla karşılaşan bebek tepki olarak ağlayabilir, ama en hızlı şekilde sakinleştirilmesi gerekir. Bebek gaz sancısına tepki olarak da ağlar, ama gaz yapmasın diye emzirmekten tereddüt etmeyiz.

•Sanki kendi rahatım için bebeğimi zorluyormuşum gibi hissediyorum.

İyi uyumayan bebek, huzursuz ve yorgun olur, iyi beslenemez, yine iyi uyuyamaz. Bebeklerin büyümesinde en az beslenme kadar uyku da önemlidir. Diğer taraftan, uyku eğitimi bebek için gerekli, anne için fırsattır. “Mutlu anne (uyuyabilmiş anne) mutlu bebek” hiç küçümsenmeyecek bir kuraldır.

•Ben bebeğimi emzirerek uyutmayı seviyorum.

Emzirmek bir kadının yaşayabileceği en güzel hislerden biridir; ancak bebeğinizi ne zamana kadar emzirerek uyutacağınızı, sütten kestiğinizde ne yapacağınızı, bebeğinize bir başkası baktığında nasıl uyutacağını hesap etmelisiniz.

•Bebeğimi salladığımda hemen uykuya dalıveriyor. Şu dönem geçsin, uyku eğitimini düşünürüm.

Tracy Hogg uyku eğitimi için uygun zamanın 4. ay olduğunu söylüyor. Uyku eğitimine geç kaldığınız ölçüde, bebeğinizin alışkanlıkları pekişecek; bu alışkanlıkları kırmak için harcayacağınız zaman ve emek artacak, sonuç alma ihtimaliniz azalacaktır. Bebeğinizi örneğin 3 yaşına kadar sallamak zorunda kalabilirsiniz.

•Uyku eğitimine başlamıştım, iyi de gidiyordu, ama son bir kaç gündür çok uykusuz kaldığım için ara verdim.

Tracy Hogg bebeklerde yeni (ve kolaycı) bir alışkanlık oluşması için 3 günün yeterli olduğunu söylüyor. Buna göre 3 gün üst üste bebeğinizi sallayarak uyuttuğunuzda, önceki emeklerinizin boşa gitme ihtimali oldukça yüksek. Mevcut kolaycı alışkanlığın kırılması için de en fazla 2 hafta gerektiğini söylüyor. Sonunu getiremeyecekseniz hiç başlamayın. Başladıysanız sonunu getirin. Bu yüzden uyku eğitimini bebeğinizin diş çıkarma gibi sıkıntılarının olduğu dönemlerde ya da anne babanın henüz hemfikir ve hazır olmadığı bir zamanda vermeye çalışmayın.