Emzirme: William Sears “Doğal Ebeveynlik” Kitabından Notlar

 

 

• Ana Fikir:

• Esas olan bebekle ebeveynin arasında kurulan ve geliştirilen bağdır.
• Ebeveynin bebeğin işaretlerini okuyabilmesi ve buna duyarlılıkla karşılık verebilmesiyle; bebeğin de kendini güvende hissederek daha “iyi” işaret vermesiyle bu bağ gelişir. “Şımartmamak” adına bu işaretlere duyarsız tepki verilirse, bebek de işaret vermekten vazgeçebilir ve karşılıklı güvensizlik gelişebilir.
• Doğal ebeveynliğin bağlanma araçları; bebekle doğumda bağlanmak, onu emzirmek ve askıda (baby sling) taşımak, ağlamasına hızlı ve duyarlı karşılık vermek, bebekle birlikte ya da ona yakın uyumak, “uzman eğiticiler”in bebeklerin belli kurallarla büyütülmesi ya da şımartılmaması gerektiği gibi tavsiyelere temkinli yaklaşmak ve tüm ailenin ihtiyaçlarını denge gözeterek karşılamaktır.
• Her anne kendi bebeğinin uzmanıdır.

 

• Emzirmenin anneye faydaları nelerdir?

• Emzirme oksitosin ve prolaktin hormonlarını tetikler. Süt üretiminin yanında bağlanmayı da güçlendiren bu hormonlar, ilk 10 günde azami seviyededir. Prolaktin süt üretimini tetiklerken, anti-stres hormonu olarak anneyi sakinleştirir. Oksitosin de süt üretimini artırırken, annenin mutlu ve huzurlu hissetmesini sağlar. Emzirmek hem bebeği hem de anneyi rahatlatır, bağlanmayı kolaylaştırır.
• Bebeğiniz konusunda uzmanlaşmanıza yardımcı olur. Bebeğinizin sinyallerini okuma, empati kurma ve karşılık verme beceriniz gelişir.
• Emziren annelerde doğum sonrası depresyon daha az görülür. Emzirmenin meme, rahim ve yumurtalık kanseri ve osteoporoz riskini azalttığına dair çalışmalar mevcuttur.

 

• Emzirmenin bebeğe faydaları nelerdir?

• Anne sütündeki antikorlar bebeğin bağışıklık sistemini güçlendirir.
• Emzirilen bebekler daha iyi görür. Anne sütü gözlerde ve beyinde daha iyi sinir dokusu yaratan nitelikte “akıllı yağlar” içerir.
• Emzirilen bebekler daha iyi duyar. Mamayla beslenen bebeklerde orta kulak iltihabı ve buna bağlı duyma problemleri daha yaygındır.
• Emzirilen bebekler daha iyi gülümser. Emzirme yüz kaslarını geliştirdiğinden, ortodonti problemlerinin görülme ihtimalini azaltır.
• Emzirilen bebekler daha iyi nefes alır. Emzirilen bebeklerde üst solunum yolları enfeksiyonları, astım ve nazal alerjiler daha seyrek ve hafif görülür.
• Anne sütü daha kolay hazmedilir. Emzirilen bebeklerin gastroözofageal reflü (GÖR) olması ve kolik sancı çekmesi ihtimali daha azdır.
• Anne sütü bebeğin henüz gelişmemiş bağırsaklarını, koruyucu astar görevi yapan bağışıklık maddeleriyle korur; bağırsak sorunları, ishal ve alerji görülme ihtimali azalır.
• Emzirilen bebeklerin cildi daha sağlıklı olur. Emzirilen bebeklerde, formül mamaların yol açtığı alerjik, sert, kuru, zımpara gibi kızarıklıklar oluşmaz.
• Emzirilen bebeklerin ileride obez olma ihtimali daha düşüktür. Bu bebekler açlıkla beslenmeyi ilişkilendirir ve doyduğunda emmeyi bırakır, iştah kontrolünü öğrenir. Formül mamayla beslenen bebeklere göre daha ince ve vücut ağırlıklarına uygun miktarda yağ orana sahip olurlar.
• Emzirmek birçok hastalığa karşı bebeği korur. Emzirilen bebeklerde enfeksiyon hastalıkları (bakteriyel menenjit, idrar yolları enfeksiyonu, bebek zehirlenmesi gibi), diyabet, Crohn hastalığı, kanser ve ani bebek ölümü sendromu görülme oranı daha düşüktür.

 

• Sık sık emzirmenin faydası nedir?

• Sık emzirmek üretilen süt miktarını artırır. Süt üretimi arz-talep prensibine göre çalışır.
• Sık emziren annenin sütü daha yağlı ve besleyici olur.
• Acıktığında sinyal veren ve çağrısı kabul gören bebek, iletişim kurmayı öğrenir. Oysa saate bağlı emzirilen bebek, beslenmeyi talep etmekten vazgeçme noktasına bile gelebilir. Buradaki durum uyku eğitimi yöntemi olarak ağlamaya bırakmaya benzer.
• Sık emzirmenin hormon seviyesini yüksek tutma etkisi de vardır. Prolaktin hormonunun biyolojik yarı ömrü yarım saat kadardır (bebeğinizi emzirdikten yarım saat sonra prolaktin seviyesi yarıya iner). Prolaktinin emzirmeye en yüksek tepki verdiği zaman gece saat 01.00 ile sabah 06.00 arasındadır. Oksitosinin yarı ömrü ise birkaç dakikadır.
• Prolaktin yumurtlamayı baskılar. Ancak emzirmek elbette bir doğum kontrol yöntemi değildir.
• Memelilerin ürettiği sütün besin değeri, yavruların beslenmesiyle ilgili ipuçları içerir. Antropologların “aralıklı temas türü” diye gruplandırdığı memelilerin ürettiği sütün besin değeri yüksektir. Çünkü yavrularını arada yalnız bırakıp avlanmaya çıkmak zorunda oldukları için günde birkaç kez emzirebilirler. “Sürekli temas türü” (yavrularını kucaklarında taşıyan) grubuna giren insanların ve maymunların ürettiği sütün besin değeri nispeten düşüktür. Bu da bu türlerin sık sık emzirmesinin evrimsel bir gereklilik olduğunu gösterir.

 

• Bebeğimin memeyi doğru emmesi ve sütümün artması için ne yapabilirim?

• Bir emzirme uzmanına danışın. Bebeğinizin yanlış emme alışkanlığı pekişmeden doğru tutuş şekillerini, memenizin yara olmaması için yapabileceklerinizi ve emzirme tekniklerini öğrenin.
• Bebeğinize memenize yapışmayı öğretin. Bebek memeye doğru yapışmadığında meme yara olabilir, bebek ememeyebilir. Acı ya da sancı hissediyorsanız, bebeğiniz memenize doğru yapışmamıştır.
• Emzirmeyi destekleyen bir doktorla çalışın.
• Bebeğinizi sık sık emzirin. İnançlı ve kararlı olun. Vücudunuza güvenin.
• Size kendinizi kötü hissettirenlerden uzak durun. Sütünüzün yeterli olup olmadığı konusunda tereddüt yaratan sohbetlere girmeyin. Bu endişe gereksiz yere bebeğinizin hareketlerini yanlış yorumlamanıza ve sonuçta sütünüzün azalmasına neden olur.

 

• Bebeğimi biberonla beslerken ona nasıl bağlanırım?

• Bebeğinizi verdiği işaretlere göre besleyin. Beslemek gıda sunmaktan fazlasıdır, bir iletişim yöntemidir.
• Formül mamaların hazmı daha zordur. Bebeğinizi verdiği işaretlere göre azar azar ve sık sık besleyin.
• Bebeğinizi şımartma korkusundan kurtulun. Bebek ağlaması annenin göğsünden süt fışkırtması refleksini tetiklediği için, emziren anneler ağlayan bebeklerini içgüdüsel olarak kucağına alma motivasyonu hissederler. Emzirmeyen annenin bu konuda tereddüt etmesine gerek yoktur.
• Bebeğinize biberon verirken emziriyormuş gibi tutun. Ten ve göz teması kurun, sesinizi ve dokunuşlarınızı kullanın.
• Bebeğinizi askıda taşıyarak emzirmemenin bağlanmaya etkisini telafi edin.
• Kendinizi hırpalamayın. Emzirmek de, emzirmemek de tamamen annenin tercihidir. Emzirmek isteyip de emzirememek de telafisi olmayan bir konu ya da eksiklik değildir.

 

• İkiz bebeklerimi nasıl emzirebilirim?

• Bebeklerinize memeye yapışmayı öğretin. Bunun için ilk hafta bebeklerinizi sırayla emzirin.
• Memeye yapışmayı öğrendikten sonra, bebeklerinizi aynı anda emzirmeyi öğrenin.
• Bebekleri memede değiştirin. Büyük ihtimalle bebeklerinizin biri daha iyi, biri daha az emiyordur. Süt üretiminizi dengeleyin.
• Yatarak emzirin. Bebeklerinizi, vücutları sizin vücudunuzun üzerinde ve dizleri ortada birbirlerine değecek şekilde yerleştirip, iki kolunuzla sarmalayın. Kollarınızın altına yastık koyabilirsiniz.
• Rutin uygulayın. Tek bebeği rutin oluşturmadan açlık işareti verdiğinde emzirmek mümkündür, ancak bunu iki bebek için yapmanız oldukça yorucudur.
• Bebeklere yakın ya da onlarla birlikte uyuyun.
• İnsan olduğunuzu ve ihtiyaçlarınız olduğunu unutmayın. İkiz bebek sahipleri için yardım almak bir zorunluluktur.

 

• Artık gece boyu emzirmek istemiyorum.

• Ebeveynin, artık sürdürmek istemediği bir düzeni değiştirmesi, yapması gereken bir şeydir.
• Bebeğinizin gündüz yeterince doyduğundan emin olun.
• Gündüz emzirmelerini artırın. Çocuğunuzun düzeninde yapacağınız değişiklik, onda açlıktan bağımsız olarak da emme isteği yaratabilir.
• Siz yatmadan önce, bebeğiniz uykudayken bebeğinizi tekrar ve iyice doyurun.
• Bebeğinizi, şarkı söylemek veya sırtını okşamak ya da babanın askıda taşıması gibi farklı rahatlama yöntemlerine alıştırın.
• Bebeğinizin uyuduktan sonra memenizi kolayca bulmasına engel olmak için aranıza bir yastık koyabilir ya da geceliğinizin önünü kapatabilirsiniz. Bebeğinizle aranızda kocanızın yatması da faydalı olabilir.
• İstikrarlı bir şekilde “hayır” deyin. “Güneş doğana kadar memeler de uyuyacak, haydi uykuya!”
• Geceleri uyanan bebekle baba ilgilendiğinde, bebeğin meme beklentisi daha kolay değişecektir.
• Sonuç alamadığınızda, annenin başka bir odada uyuması da etkili olabilir. Bebeğiniz hem ebeveyninin sıcaklığını hissedecek, hem de memeden uzak kalacaktır.
• Bebeğinizin gece meme emme isteğinin alışkanlık değil de ihtiyaç olduğunu ve bebeğizin henüz hazır olmadığını hissederseniz, gündüzleri size daha çok yapıştığını ya da uzaklaştığını fark ederseniz, süreci yavaşlatın.

Yorum bırakın