Duyu Bütünleme Bozukluğunu Tanımak Duyu bütünleme nedir? Kendi vücudumuzdan ve dış dünyadan aldığımız verileri, hayatımızı idame ettirmek için organize etme işlemidir. Duyularımız beş duyudan mı ibarettir? Dışsal duyular (Eksteroseptif duyular): Beş duyumuzdur. Taktil duyu (dokunma duyusu), koklama, tatma, görme ve işitme duyusundan oluşur. Dışsal duyularımız üzerinde kontrolümüz vardır. İçsel duyular: Vücut odaklı duyulardır. İstesek de…
Kategori: Yavru Davranışı
Koşulsuz Ebeveynlik: Alfie Kohn “Koşulsuz Ebeveynlik” Kitabından Notlar
Koşulsuz Ebeveynliğin İlkeleri İyi çocuk yetiştirmenin formulü nedir? Eksiksiz ve başarılı bir rehber sunan uzmanların öncelikle kendilerinin kusursuz ebeveynler olması gerekir. Bu mümkün değildir. Spesifik öneriler (“Çocuğunuz x yaptığında ona y diyerek cevap verin”) hem ebeveynlere, hem de çocuklara saygısızlıktır. Çocuk büyütmenin, yemek yapma gibi bir tarifi yoktur. “Her bedene uygun” öneriler, her bedene uygun…
Ödül-Ceza-Sınırlar: Alfie Kohn “Koşulsuz Ebeveynlik” Kitabından Notlar
Koşullu Ebeveynlik Çocuklarımızın uzun vadede nasıl bireyler olmasını isteriz? Bunun için çocuklarımıza nasıl davranırız? Çocuklarımızın uzun vadede mutlu, dengeli, bağımsız, üretken, özgüvenli, sorumluluk sahibi, faal, nazik, düşünceli, sevecen, araştırmacı, potansiyelini gerçekleştiren, kendine yetebilen bireyler olmasını isteriz. Ancak günlük hayatımızda çocuğumuza karşı “söz dinletme/hizaya sokma” odaklı davranışlarımız, bu amaçla çelişebilir. Çocuğumuzun kabadayılara boyun eğmemesini ve uyuşturucu,…
Bağlanamama: Lindsay C. Gibson “Olgunlaşmamış Ebeveynlerin Yetişkin Çocukları” Kitabından Notlar
Duygusal Olarak Olgunlaşmamış Ebeveynler Yetişkin Çocuklarının Hayatlarını Nasıl Etkiler? Neden bağ kurmak isteriz? Duygusal bağ kurma ihtiyacı, insanlığın genetik geçmişinden kaynaklanır. İnsanlık tarihi boyunca bir grubun parçası olmak, daha fazla güvenlik ve daha az stres anlamına gelir. Hayatta kalma dürtüsünün bir sonucudur. Stephen Porges’e göre; memeliler, doğada tehlikelerle baş etme içgüdüsü gereği kendi türlerinden…
Ödül-Ceza: Adele Faber-Elaine Mazlish “Konuş ki Dinlesin Dinle ki Konuşsun” Kitabından Notlar
Ceza işe yarar mı? Ceza, çocuğun uygunsuz davranışıyla yüzleşmesine engel olur. Cezalandırılan çocuk, yaptığından pişman olup telafi etmeye çalışmaz; nefret, intikam, korunma, suçluluk, değersizlik ve/veya kendine acıma gibi duygular hisseder. Ceza çoğunlukla çocuğun ebeveynin istediğinin tam tersi şekilde davranmasına yol açar. Fiziksel ceza ile çocuk hem hüsrana uğrar, hem de şiddeti taklit etmek için…
İletişim: Adele Faber-Elaine Mazlish “Konuş ki Dinlesin Dinle ki Konuşsun” Kitabından Notlar
· Çocuğumun duygularıyla başa çıkabilmesine yardımcı olmak için ne yapabilirim? Çocuk kendini iyi hissettiği zaman iyi davranış sergileyecektir. Çocuğun kendini iyi hissetmesini sağlamak için, duygularını inkar etmemek, kabullenmek gerekir. Çocuğun duygularını sürekli inkar etmek, onu öfkelendirebilir. Ayrıca kendi duygularını algılayamamalarına ya da duygularına güvenmemelerine yol açabilir. Çocuk: “Anne, yorgunum” Anne: “Yorgun olmazsın, daha yeni şekerleme…
2 yaş sendromu 5: Çocuğum öfke krizine girdiğinde ne yapmalıyım? Harvey Karp’tan gelsin!
Nihayet yazı dizimizin son yazısına vardık. Çocuğum öfke krizine girdiğinde onunla nasıl iletişim kurabilirim? Önceki yazı Naomi Aldort’un “Çocuğunuzla Birlikte Büyümek” kitabını referans almıştı. Bu yazı da Harvey Karp’ın “Mahallenin En Mutlu Yumurcağı”ndan derlendi. Harvey Karp’ın sırrı, gerçekçi beklentide yatıyor. “Tarih Öncesi Ebeveynlik” adını verdiği yaklaşıma göre, 1-4 yaş arası çocuklar “küçük yetişkin”den çok, ilkel…
2 yaş sendromu 4: Çocuğum öfke krizine girdiğinde ne yapmalıyım? Naomi Aldort’tan gelsin!
Birinci yazıda 2 yaş çocuğunun “ilkel” ruhundan, ikinci yazıda öfkenin doğasından, üçüncü yazıda da öfke krizlerine karşılık olarak ne yapılmaması gerektiğinden bahsettik. Bu yazı da öfke krizi esnasında ne yapılabileceğiyle ilgili. Karşınızda kıpkırmızı olmuş, kendini yerlere atan, çığlık çığlığa bağıran bir yavru var. Ne yapabiliriz? Çoğumuz refleks olarak çocuğumuzun dikkatini dağıtarak sakinleştirmeye çalışırız. Sonuçta dikkati…
2 yaş sendromu 3: Ne yapmamalı?
İlk yazıda öfke krizlerinin çocuğun gelişiminin doğal bir parçası olduğunu, şımarıklığın öfke nöbetlerinin sebebi değil, ancak sonucu olabileceğini tartıştık. İkinci yazıda ise öfkenin doğasını Naomi Aldort’un Çocuğunuzla Birlikte Büyümek kitabından özetledik. Vardığımız sonuç şu oldu: Çocuk duygularını sahiplenme ve gerçekleri kabul edebilme becerisini geliştirirse; sorun çözebilme, hayatına yön verebilme ve karar alabilme sorumluluğu alabilen bir…
2 yaş sendromu 2: Neden bu asabiyet?
2 yaşındaki bir çocuk neden bu kadar sinirlenir? Dert yok, tasa yok; yediği önünde, yemediği arkasında; hayat ona güzel. O zaman neden bu asabiyet? “Öfke nöbetleri sağlıklı bir stres atma mekanizmasıdır, “kötü davranış” değildir” diyor Aletha J. Solter Bilinçli Bebek kitabında. Naomi Aldort da “Öfke nöbetleri bastırılmış duyguları açığa çıkarmanın etkili bir yoludur. Öfke nöbetleriyle…
2 yaş sendromu 1: Şımarmış bu çocuk!
Yok, şımarmamış. İstediği oyuncağı hemen arkadaşının elinden almak istiyor, her gördüğüne “Benim! Benim!” diyor, engel olursanız bağıra çağıra kendini yere atıyor, hatta durup dururken bile bağırıyor ve insanın sabrını epey zorluyor. Bunları küçükken biz yapsak çoktan terliği kafamıza yemiştik. Ama yine de “şımarmış” değil, bunlar gelişiminin doğal bir parçası. Bu davranışlarına vereceğiniz tepkiye göre şımarabilir,…
Çocuğunuza sınır koyma 4: Çocuğum Sınırlarıma Uymuyor!
İlk yazıda çocukların ve ebeveynlerin neden sınırlara ihtiyaç duyduğunu tartıştık. İkinci yazı, sınır koymak derken ne kastettiğimiz ve ne kastetmediğimizle ilgiliydi. Üçüncü yazıda, demokratik yaklaşımla dengeli sınırları nasıl koyabileceğimizi inceledik. Geldik yazı dizisinin son yazısına: Çocuğum sınırlarıma uymuyor ki! Çatışma öncesi: Çocuğumu işbirliğine nasıl yönlendirebilirim? •Yapıcı bir iletişim kurmalısınız. Cesaret kırıcı mesajlar direnişi teşvik eder,…
Çocuğunuza sınır koyma 3: Dengeli sınırlar nasıl koyulur?
İlk yazıda çocukların ve ebeveynlerin neden sınırlara ihtiyaç duyduğunu tartıştık. İkinci yazı sınır koymak derken ne kastettiğimiz ve ne kastetmediğimizle ilgiliydi. Bu yazı, demokratik yaklaşımla dengeli sınırları nasıl koyabileceğimizle ilgili, korumak ise gelecek yazının konusu. Kaynak yine Robert Mackenzie’nin “Çocuğunuza Sınır Koyma” (Setting Boundaries) kitabı. Amacımız demokratik yöntemle (yani fazla yumuşak ya da fazla sert/cezacı…
Çocuğunuza sınır koyma 2: Sınır koyma nedir?
Bu yazı, çocuklarımıza sınır koyma konusunun ana hatlarını, Robert J. MacKenzie’nin “Çocuğunuza Sınır Koyma” (Setting Boundaries) kitabı üzerinden özetleyen yazı dizisinin ikinci yazısıdır. İlk yazıda çocukların ve ebeveynlerin sınırlara neden ihtiyacı olduğuna bakmıştık. Bu yazı da sınırın ve sınır koymanın ne olduğuyla ilgili. Hepimiz mutlaka sınır koyuyoruz, ama amacımıza ne kadar ulaşabiliyoruz? Koyduğum sınır, gerçekten…
Çocuğunuza sınır koyma 1: Neden sınır koymalıyız?
Bu yazı dizisi, çocuklarımıza sınır koyma konusunun ana hatlarını, Robert J. MacKenzie’nin “Çocuğunuza Sınır Koyma” (Setting Boundaries) kitabı üzerinden özetliyor. İlk yazının konusu, çocuklarımıza neden sınır koymalıyız? Bu sınır koyma modası da nereden çıktı? Çocuklarımıza sınır koymalıyız; çünkü hem çocukların, hem de ebeveynlerin sınır koymaya ihtiyacı vardır. Ebeveynlerin bir kural ve beklentiyi öğretebilmek için kullandıkları…
Sorumluluk: Robert J. MacKenzie “Çocuğunuza Sınır Koyma” Kitabından Notlar
• Ana fikir: • Çocuklar dünyayı sınayarak keşfeder, neden-sonuç ilişkisini sınayarak kurarlar. • Çocukların keşfetme, öğrenme, sorumluluk alma, sorun çözme ve iletişim kurma becerilerinin sağlıklı bir şekilde geliştirilebilmesi için, yaşadığı ortamın kurallarını bilmesi ve ebeveynle sağlıklı bir iletişimi sürdürebilmesi gerekir. Bunun için net ve tutarlı mesajlara iletilen sınırlara ihtiyaç vardır. • Çocuklar kendilerinden…
Sınır Koyma: Robert J. MacKenzie “Çocuğunuza Sınır Koyma” Kitabından Notlar
• Ana fikir: • Çocuklar dünyayı sınayarak keşfeder, neden-sonuç ilişkisini sınayarak kurarlar. • Çocukların keşfetme, öğrenme, sorumluluk alma, sorun çözme ve iletişim kurma becerilerinin sağlıklı bir şekilde geliştirilebilmesi için, yaşadığı ortamın kurallarını bilmesi ve ebeveynle sağlıklı bir iletişimi sürdürebilmesi gerekir. Bunun için net ve tutarlı mesajlara iletilen sınırlara ihtiyaç vardır. • Çocuklar kendilerinden…
Sınır Koyma: Harvey Karp “Mahallenin En Mutlu Yumurcağı” Kitabından Notlar
Ana Fikir: • Döllenmeden yetişkinliğe doğru giden süreç, ilk tek hücreli canlının modern insana dönüşme sürecindeki birçok evreyi anımsatır. • 1-4 yaş arası çocuklar “küçük yetişkin”den çok, ilkel bir mağara adamına benzer. • Çocuğunuzla iletişim kurabilmek için, onun mağara adamına benzeyen bakış açısını ve dilini anlamalı, ona aynı dille karşılık verebilmelisiniz. “Tarih Öncesi…
Öfke Krizleri: Naomi Aldort “Çocuğunuzla Birlikte Büyümek” Kitabından Notlar
Ana Fikir: • Bu kitabın amacı, hem çocuğun hem de ebeveynin kendisini keşfetmesini sağlamaktır. Hayatını kendisi çizen bağımsız bir çocuk, yapıcı bir şekilde davranır, çünkü böyle davranmayı ister. Davranışları korku veya takdir ihtiyacından değil, mutluluk ve sevgiden kaynaklanır. • Kontrol etmenin yeni moda adı “iş birliğine teşvik”tir. Çocukları kontrol etmeye çalışmanın hiçbir faydası…
Öfke Krizleri: Aletha J. Solter “Bilinçli Bebek”Kitabından Notlar
Temel Varsayımlar • İnsanlar hem hayatta kalmak, hem de ideal fiziksel, duygusal ve entelektüel gelişimleri için temelde neye ihtiyaç duyduğunu bilerek doğarlar. Bebek neye ihtiyacı olduğunu bilir. • Bebekler iyi ve kötü davranış potansiyeliyle doğar, nasıl davranacaklarını kendilerine nasıl davranıldığı belirler. Bebek, ihtiyaçları karşılanır ve incitilmezse, zeki ve sevecen olur, şiddet kullanmaz. • Yaşamın…
Folik Asit Annesi 